Waar memorable momenten gebeuren
Historie Scala Beveren
Alfons Gaudaen, van beroep elektricien, kocht kort na de Eerste Wereldoorlog een vrachtwagen. Met deze vrachtwagen reed hij van markt naar markt en vertoonde hij er cinema. Omdat veel mensen de tussen teksten van de stille films niet konden lezen, vertelde Fonske (zijn roepnaam) tijdens films wat er precies gebeurde.
Fonske en zijn cinemavoorstellingen kenden veel succes en naar de film gaan werd: ‘nor den auto op de markt goan’.
Een jaar later kocht Alfons en zijn vrouw Mieke een oude boerderij met grond in de Stationsstraat, Beveren. De boerderij werd afgebroken en bioscoopzaal ‘Scala’ werd gebouwd. Boven de zaal voorzag Alfons een appartement voor het gezin.
Ter gelegenheid van de Oktoberkermis 1921 werd De Scala feestelijk geopend met een bal dat werd begeleid door een groot orgel en feeëriek werd verlicht met de meer dan 1450 lampjes in de zaal.
Zowel op het balkon als het gelijkvloers kon het publiek terecht in een cafetaria om iets te drinken.
“Glorieuze tijden dankzij Alfons en het personeel”
De gouden jaren van de cinema braken aan en de meer dan 700 stoelen waren vaak tot op het laatst bezet. Omdat er toen nog geen geluidsfilms waren, werden ze steeds ‘live’ begeleid door een piano of viool. Fonske en het personeel zorgden dan voor gepaste achtergrondgeluiden.
Het schieten van geweren, rammelen van karren en geroep van mensen werd elke voorstelling vanachter het scherm live geïmiteerd.
In de jaren dertig combineerde De Scala dans met film. In het midden van de zaal was een dansvloer met errond tafels en stoelen voor de rustpauzes van de danslustigen.
Achteraan stond een tapkast waar men bier, frisdrank en chocolade kon krijgen. Op het podium speelde een groot orgel dat werkte met muziekboeken. De filmliefhebbers zaten op het balkon. Zij keken naar de beelden van de stille film op het witte doek boven het orgel. De combinatie was ongetwijfeld een kleurig en levendig tafereel.
Het Gaudaen-Imperium
Het succes van ‘De Scala’ leidde tot een klein Gaudaen-imperium in het Waasland. Zo bezat Alfons naast De Scala Beveren ook:
De Scala in de Knaptandstraat, Sint-Niklaas
De Luna in de Vermorgenstraat, Sint-Niklaas
De Casino, Stationsstraat, Sint-Niklaas
De Palace, Mercatorstraat, Sint-Niklaas
De Select, Parklaan, Sint-Niklaas
Het imperium werd vanuit Beveren aangestuurd door Alfons en de dagelijks leiding van de bioscopen lag bij verschillende leden van de familie.
In 1958 overleed Alfons en dit leidde tot onenigheid binnen de familie. Echtgenote Mieke en haar schoonzoon Roger Altruye namen de leiding van De Scala Beveren over. Maar de gouden tijden van de cinema liepen op hun einde. Met allerlei technologische vernieuwingen en grote beeldformaten werd geprobeerd om de bezoekers naar de cinema te lokken, maar de doorbraak van televisie zorgde voor een verminderde belangstelling.
In 1971 werd de 50ste verjaardag van De Scala nog gevierd, maar het eerste leven van de zaal zat er bijna op. Zelfs de vertoning van ‘pikante’ films, waar men in het dorp schande over sprak, kon het tij niet keren. Uiteindelijk zorgde de ziekte van Roger voor de sluiting van de cinema in 1975
Roger Altruye Overlijdt in 1981
De Scala begon aan een tweede leven als feestzaal, maar bleef voorlopig eigendom van de familie.
Pas na het overlijden van Roger Altruye in 1981 werd met pijn in het hart de zaal verkocht door zijn echtgenote en dochter.
Scala Anno 2019-2025
De zaal stond verschillende jaren leeg en het plan werd ingediend om de historische zaal af te breken en 18 appartementen te bouwen. Het comité heeft na twee jaar actie voeren, zoeken naar sympathisanten via een petitie en gesprekken met burgemeester Marc Van de Vijver, bereikt dat de gemeente het gebouw aankocht. Het voorstel werd unaniem goedgekeurd door de voltallige gemeenteraad van 29 april 2025. De gemeente voorzag een budget van €1.000.000 voor de aankoop en daarbovenop €800.000 voor een basisrenovatie.
Op 23 mei gingen de onderhandelingen van start met schepen van Cultuur Dimitri van Laere. We kijken samen positief naar de toekomst en willen De Scala op termijn weer net zo fel laten schitteren als bij haar opening.
Met dank aan Christine Altruye, kleindochter van Alfons Gaudaen, voor de familiegeschiedenis en de foto’s.